ก่อสร้างสะพานข้ามทางรถไฟอย่างไร เมื่อด้านล่างยังต้องเปิดทางให้รถไฟวิ่ง?

งานก่อสร้างสะพานคอนกรีตทั่วไป การออกแบบ นั่งร้านค้ำยันและแบบหล่อ (Scaffolding & Formwork) ให้สามารถรองรับน้ำหนักของโครงสร้างได้อย่างปลอดภัย ถือเป็นเรื่องสำคัญอยู่แล้ว

แต่จะเกิดอะไรขึ้น หากพื้นที่ด้านล่างของสะพานเป็น ทางรถไฟที่ยังต้องเปิดช่องทางไว้สำหรับการเดินรถ?

นี่คือหนึ่งในโจทย์ที่ท้าทายของงานก่อสร้างสะพานข้ามทางรถไฟ ใน โครงการถนนเลี่ยงเมืองทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราชซึ่ง SUCOOT THAI มีส่วนร่วมในการให้บริการระบบนั่งร้านค้ำยันและแบบหล่อสำหรับการก่อสร้างโครงสร้างสะพานในจุดนี้ 

ความท้าทายคือ “รับน้ำหนักด้านบน แต่ต้องเปิดพื้นที่ด้านล่าง”

หัวใจสำคัญของงานนี้ไม่ได้อยู่เพียงแค่การสร้างนั่งร้านให้แข็งแรง แต่ต้องออกแบบระบบทั้งหมดให้ตอบโจทย์ 2 เงื่อนไขพร้อมกัน

ด้านบน ระบบนั่งร้านและแบบหล่อต้องสามารถรองรับน้ำหนักจากการก่อสร้างโครงสร้างคอนกรีตของสะพานได้ ขณะที่ด้านล่างจำเป็นต้องเว้นพื้นที่เปิดสำหรับแนวทางรถไฟ 

ดังนั้น การออกแบบจึงต้องพิจารณาตั้งแต่ เส้นทางการถ่ายแรง (Load Transfer), ตำแหน่งขานั่งร้าน, ระบบคานรองรับ, ความแข็งแรงของวัสดุ ไปจนถึงพื้นที่เปิดสำหรับทางรถไฟ

นี่ทำให้งานลักษณะนี้แตกต่างจากนั่งร้านค้ำยันทั่วไป เพราะเราไม่สามารถวางขานั่งร้านลงในทุกตำแหน่งที่ต้องการได้

การถ่ายแรงคือหัวใจของระบบ

เมื่อบริเวณเหนือทางรถไฟไม่สามารถตั้งขานั่งร้านรองรับโดยตรงได้ น้ำหนักจากโครงสร้างด้านบนจึงจำเป็นต้องถูกถ่ายไปยังระบบคานและจุดรองรับที่ออกแบบไว้ ก่อนถ่ายลงสู่ระบบนั่งร้านและฐานรองรับในตำแหน่งที่เหมาะสม

นั่นหมายความว่า ทุกองค์ประกอบต้องทำงานร่วมกันเป็น ระบบเดียวกัน

ตั้งแต่แบบบนกระดาษ การเลือกวัสดุ การกำหนดตำแหน่งอุปกรณ์ การประกอบติดตั้ง ไปจนถึงการตรวจสอบหน้างานก่อนเริ่มเทคอนกรีต เพราะเมื่อเริ่มเทคอนกรีตแล้ว ระบบที่ออกแบบและติดตั้งไว้จะต้องรับน้ำหนักจริง 

งานวิศวกรรมที่ “ทุก Detail มีความสำคัญ”

ภาพของนั่งร้านจำนวนมากที่เห็นจากภายนอก อาจทำให้หลายคนคิดว่าหัวใจสำคัญคือการใช้วัสดุให้มากและแข็งแรงที่สุด

แต่ในความเป็นจริง งาน Temporary Works ที่ดีเริ่มจากเรื่องของ “การออกแบบ”

สิ่งสำคัญกว่าคือ การออกแบบให้แรงเดินทางอย่างถูกต้อง ใช้วัสดุที่เหมาะสม ประกอบตามแบบ และควบคุมการทำงานอย่างเป็นระบบ

โดยเฉพาะงานที่มีข้อจำกัดอย่างการก่อสร้างเหนือทางรถไฟ ความผิดพลาดเพียงรายละเอียดเล็ก ๆ อาจส่งผลต่อองค์ประกอบอื่นของระบบได้ จึงต้องให้ความสำคัญตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบจนถึงการติดตั้งจริง ซึ่งเป็นประเด็นที่สคริปต์ของโครงการนี้เน้นไว้อย่างชัดเจน 

จากแบบบนกระดาษ สู่วันที่เทคอนกรีตจริง

สิ่งที่น่าตื่นเต้นของงาน Temporary Works คือ เราจะได้เห็นผลของสิ่งที่ออกแบบไว้จริงในวันที่เริ่มเทคอนกรีต

สำหรับงานสะพานข้ามทางรถไฟจุดนี้ การเทคอนกรีตในส่วนที่วางแผนไว้ได้ดำเนินการเสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยโครงการให้ความสำคัญกับการออกแบบ การเลือกวัสดุ การประกอบติดตั้ง และการควบคุมความปลอดภัยให้ทำงานร่วมกันเป็นระบบ 0920

นี่จึงเป็นอีกหนึ่ง Case Study ที่น่าสนใจของงานก่อสร้างในประเทศไทย

เพราะแสดงให้เห็นว่า แม้พื้นที่ก่อสร้างจะมีข้อจำกัดและมีโจทย์ที่ซับซ้อน เราก็สามารถพัฒนาวิธีการก่อสร้างให้เหมาะสมกับหน้างานได้ หากเริ่มต้นจากการเข้าใจปัญหา ออกแบบเส้นทางการถ่ายแรงอย่างเป็นระบบ เลือกวัสดุที่เหมาะสม และควบคุมการติดตั้งอย่างละเอียด

สำหรับ SUCOOT THAI แนวคิดสำคัญของงานลักษณะนี้คือ

“ออกแบบให้ทำงานง่าย เพื่อความปลอดภัยของทุกคน”